Αυτή είναι η πόλη της Ελλάδας με τον πιο μολυσμένο αέρα – Τα στοιχεία που σοκάρουν

Σύμφωνα με τα τελευταία διεθνή δεδομένα, η ατμοσφαιρική ρύπανση σε αυτή την πόλη της Ελλάδας έχει φτάσει σε επίπεδα που δεν αφήνουν περιθώρια για εφησυχασμό. Η IQAir, μία από τις μεγαλύτερες πλατφόρμες παρακολούθησης ποιότητας αέρα παγκοσμίως, κυκλοφόρησε την 8η ετήσια έκθεσή της για την ποιότητα του αέρα το 2025, αναλύοντας δεδομένα από 9.446 πόλεις σε 143 χώρες. Η έκθεση αποκαλύπτει ότι μόλις το 14% των πόλεων παγκοσμίως πληρούν τις κατευθυντήριες οδηγίες του Παγκόσμιου Οργανισμού Υγείας για τα PM2.5, και η Ελλάδα δεν αποτελεί εξαίρεση.

{inAds}

Στην Ευρώπη, 23 χώρες κατέγραψαν αύξηση στις μέσες ετήσιες συγκεντρώσεις PM2.5 το 2025, ενώ 18 είδαν μείωση. Η Ελλάδα ανήκε στις χώρες που εμφάνισαν αύξηση άνω του 30%, αποδιδόμενη σε διασυνοριακό καπνό από πυρκαγιές στη Βόρεια Αμερική και σαχαρική σκόνη από την Αφρική. Αυτοί οι εξωτερικοί παράγοντες έρχονται να επιβαρύνουν μια κατάσταση που χρόνο με τον χρόνο επιδεινώνεται για ενδογενείς λόγους, με επίκεντρο τα μικροσωματίδια PM2.5, τα οποία λόγω της μικροσκοπικής τους διάστασης διεισδύουν βαθιά στους πνεύμονες και περνούν στην κυκλοφορία του αίματος.

Η ατμοσφαιρική ρύπανση παραμένει η κορυφαία περιβαλλοντική αιτία πρόωρων θανάτων στην Ευρωπαϊκή Ένωση, προκαλώντας περίπου 300.000 θανάτους ετησίως. Η μακροχρόνια έκθεση συνδέεται με καρδιαγγειακές παθήσεις, εγκεφαλικά επεισόδια και χρόνιες πνευμονοπάθειες, ενώ αποτελεί τη δεύτερη κύρια αιτία καρκίνου του πνεύμονα μετά το κάπνισμα. Το ανησυχητικό είναι ότι ακόμα και σε επίπεδα ρύπανσης κοντά ή κάτω από τα κυβερνητικά όρια, η έκθεση στον μολυσμένο αέρα έχει συνδεθεί με αρχικά σημάδια καρδιοπάθειας.

{inAds}

Σύμφωνα με τα αποτελέσματα της μελέτης, το κέντρο της Αθήνας κατέχει τη θλιβερή πρωτιά με 14,7 μg/m³ PM2.5 ετησίως — μια σημαντική άνοδος συγκριτικά με τα 11 μg/m³ που καταγράφηκαν το 2024. Το όριο που θέτει ο ΠΟΥ ως ασφαλές είναι τα 5 μg/m³, γεγονός που σημαίνει ότι η πρωτεύουσα έχει επίπεδα σχεδόν τριπλάσια του επιτρεπτού. Αμέσως μετά ακολουθεί η Λυκόβρυση με 13,8 μg/m³, ενώ το Χαλάνδρι και το Περιστέρι μοιράζονται την τρίτη θέση με 12,8 μg/m³. Ακολουθούν οι Αχαρνές (12,6 μg/m³), η Πετρούπολη και ο Πειραιάς (12,4 μg/m³), τα Άνω Λιόσια (12,1 μg/m³), το Παλαιό Φάληρο (10,8 μg/m³) και το Αιγάλεω (10,7 μg/m³).

Η ρύπανση στην Αθήνα δεν είναι ομοιόμορφη όλο το χρόνο, καθώς κατά τους χειμερινούς μήνες οι ψυχρές θερμοκρασίες και η αυξημένη χρήση θέρμανσης επιδεινώνουν την κατάσταση. Τα τζάκια και τα συστήματα θέρμανσης με ξύλο εξακολουθούν να αποτελούν σοβαρή πηγή ρύπανσης, ενώ τα σωματίδια PM2.5 στην Αθήνα εμφανίζουν υψηλή οξειδωτική τοξικότητα. Στον αντίποδα, περιοχές όπως ο Χολαργός, ο Κορυδαλλός, οι Θρακομακεδόνες, ο Βύρωνας, το Παπάγου και η Βουλιαγμένη καταγράφουν τιμές κάτω από τα 10 μg/m³, παραμένοντας ωστόσο πάνω από τα ιδανικά επίπεδα.

{inAds}

Πέρα από τη θέρμανση, σημαντικό ρόλο παίζουν οι βιομηχανικές δραστηριότητες, η ναυτιλία μέσω του λιμανιού του Πειραιά και οι μεταφορές, καθώς η Ελλάδα διαθέτει έναν από τους παλαιότερους στόλους αυτοκινήτων στην Ευρώπη. Αυτό το αθροιστικό φορτίο ρύπων έχει οδηγήσει την Αθήνα να κατατάσσεται, σε μέρες κακής ποιότητας αέρα, στις 15 πιο ρυπογόνες μεγάλες πόλεις του κόσμου. Η κατάσταση αυτή αποτελεί άμεση απειλή για τη δημόσια υγεία, ιδιαίτερα για τα παιδιά, τους ηλικιωμένους και όσους πάσχουν από χρόνια νοσήματα.

Οι λύσεις, όπως η ανανέωση του στόλου οχημάτων, η επέκταση των Μέσων Μαζικής Μεταφοράς και η μείωση της εξάρτησης από ξυλόθερμα, αποτελούν γνωστές συνταγές που απαιτούν πολιτική βούληση και κοινωνική πίεση. Η έκθεση της IQAir υπογραμμίζει ότι δεν αρκούν μόνο οι μετρήσεις, αλλά απαιτούνται πράξεις για να μετατραπούν οι προθέσεις σε αλλαγές. Γιατί, όπως χαρακτηριστικά αναφέρεται, ο αέρας που αναπνέουμε δεν περιμένει.

Πηγή: IQAir World Air Quality Report 2025 / Επιμέλεια: Hellas-Now Περιβάλλον